Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bakanlığı

4 Şubat Dünya Kanser Günü

 

Kanserden Korunmak İçin 7 Öneri;

Kanser, dünyada ve ülkemizde ölüm sıralamasında kalp ve damar hastalıklardan sonra ikinci sırada gelen önemli bir toplum sağlığı problemidir.

1) Sigara, savaşılması gereken kanser nedenlerinin başında geliyor.  Kanserden ölümlerin yüzde 30’ undan, akciğer kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 90’ından sigara sorumlu. Ağız, gırtlak, yemek borusu, karaciğer kanserlerine de yol açan sigaradan uzak durun.  
2)  Alkol ağız, boğaz, gırtlak, yemek borusu, karaciğer, kalın bağırsak, pankreas ve meme kanserine neden olabiliyor.  Özellikle sigara ile beraber alkol kullanmak bu kanserlerin riskini daha fazla artırıyor.  
3) Güneş ışığına yani ultraviyole B ışınlarına uzun süre maruz kalmak da deri kanserine yol açabiliyor.  Bununla birlikte, uzun süre solaryuma girmek de kanser riskini artırabiliyor.  Yaz aylarında 10.00-16.00 saatleri arasında doğrudan güneş ışığına maruziyetten uzak durulmalı ve koruyucu kremler kullanılmalı.
4) Güvenli bir cinsel yaşam ve aşılanma gibi korunma yöntemleri ile HPV, HBV ve HİV gibi kronik enfeksiyonlardan ve neden oldukları kanserlerden korunulabilir.
5) Kanserden korunmada en önemli noktalardan birisi de sağlıklı beslenme. Kanser riskini artıran gıdalardan uzak durmak, kısa zamanda yüksek ateşte ve ateşe yakın pişirme gibi yöntemlerden kaçınmak önemli. Fast-food tarzı beslenme, hazır ve işlenmiş gıdalardan kaçınma, sebze ve meyveden zengin Akdeniz usulü beslenme herkesin yapabileceği basit korunma yöntemleri. Kanseri önleyici besin öğeleri olan mevsimsel taze meyve ve sebze içeren gıdalar tüketilmeli, günde en az 2-2.5 litre su içilmelidir. Fazla miktarda sucuk, salam, sosis gibi işlenmiş et ürünlerinden uzak durulmalı, günde 2-3 gramdan fazla tuz tüketilmemeli. Fazla kırmızı et tüketimi, kalın bağırsak kanseri riskini artırdığı için haftada en fazla yarım kilo kırmızı et tüketilmeli, bunun yerine beyaz etler tercih edilmeli. Şeker ve yağ tüketimine de dikkat edilmeli, günde en az 5 porsiyon sebze ve meyve yenilmelidir. İşlenmiş tahıl ürünleri yerine tam buğday, tam çavdar, tam yulaf tercih edilmeli.
6)  Ayrıca besinlerin saklama koşullarına da gerekli özenin gösterilmesi gerekir.  Plastik kaplar yerine cam kaplar, nemli sıcak ortamlar yerine serin kuru ortamlar tercih edilmeli.
7)  Düzenli olarak günlük en az 30 dakika egzersiz yapanlarda; meme, kalın bağırsak, rahim ve prostat kanseri daha az görülmekte.  Aşırı kilolar başta meme kanseri olmak üzere; kalın bağırsak, rahim, yemek borusu, böbrek, pankreas, prostat ve yumurtalık kanseri ile çok yakın ilişkili. Kilo vermek ile kanser riski belirgin olarak azalmaktadır.


 VÜCUDUNUZU İYİ TAKİP EDİN

Kişinin bedenini iyi tanıması ve zaman zaman kendini incelemesi gerekir. Kanser türlerinin önemli bir kısmı sessizce ilerlese de birçoğu erken dönemde belirti vermekte. Bu nedenle vücutta meydana gelen şu değişiklikler dikkate alınmalı:
• Vücutta ele gelen kitleler ve şişlikler
• Deri de fark edilen değişiklikler
• İyileşmeyen yaralar
• Bağırsak ve idrar alışkanlıklarındaki değişiklikler
• Beklenmedik, anormal kanamalar ve akıntılar
• Yutma güçlüğü ve hazımsızlık
• Ses kısıklığı
• Açıklanmayan kilo kaybı
• Ateş, halsizlik ve ağrı”

 

ERKEN TEŞHİS ÖNEMLİ

Erken tanı bireyle sağlık çalışanının el ele yapacağı bir şeydir. Kanserde erken tanı kanseri bulunduğu doku içindeyken yakalanmasıdır. Bu evre de hastalık henüz etrafa yayılmamıştır. Bu evre de tanı konulup tedavi edilen hastaların kanserden tamamen kurtulma şansı daha yüksektir. Meme de saptanan sertlik, dışkı alışkanlıklarında değişiklik, kanama, istemsiz kilo kaybı, ısrarlı baş ağrısı, kanlı balgam, kronik öksürük gibi şikayetler bizi kanser açısından araştırılması gereken bulgulardandır. Ama erken tanı ve kanserden korunmanın en önemli yolu taramadır.